| Średniowiecze

Ambrosius Theodosius Macrobius - 395-423 r. n.e. - rzymski pisarz (jednak nierzymskiego pochodzenia, prawdopodobnie Grek). Autor komentarza do Snu Scypiona Cycerona i dialogu Saturnalia, dzieła encyklopedycznego w 7 księgach. Zawiera ono cenne wiadomości z literatury, filozofii, religii i obyczajowości, m.in. analizę twórczości Wergiliusza. Wiele jego wczesnych rękopisów zawiera mapy Ziemi, włączając w to antypody, strefowe mapy klimatyczne Ptolemeusza  wynikające z koncepcji kulistej Ziemi i schematy przedstawiające Ziemię (oznaczone jako globus Terrae, sfera Ziemi) w centrum hierarchicznie posortowanych sfer planetarnych. Rekonstrukcja mapy Macrobiusa

Cosmas Indicopleustes, z Alexandrii, grecki kupiec, później mnich a także podróżnik. Żył w VI w. n.e. Odbył kilka podróży do Indii (Jego imię znaczy tyle co "Ten który dopłynął do Indii"). Około roku 550 napisał Topografia Christiana, księgę zawierającą kilka najwcześniejszych i najsławniejszych map świata. Rekonstrukcja mapy Cosmasa Indicopleustesa

Izydor z Sewilli (ok. 560 w Cartagenie – 4 kwietnia, 636 w Sewilli), arcybiskup Sewilli, katolicki święty, doktor Kościoła, Jest autorem mapy świata (nazwa: Etymologiarum sive Originum libri XX), pierwszej drukowanej mapy w Europie (druk z roku 1472 r.). Rekonstrukcja mapy Izydora z Sewilli

Święty Beatus z Liebany (ur. około 730 r.n.e. – zm. około 800 r.n.e.) - mnich, teolog, geograf z Królestwa Asturii (Królestwo Asturii było pierwszym państwem chrześcijańskim założonym na Półwyspie Iberyjskim po najeździe arabskim w 711 roku.). Żył i tworzył w Picos de Europa (najwyższe pasmo w Górach Kantabryjskich). Jego najbardziej znaną pracą jest Commentary on the Apocalypse (Komentarz do Apokalipsy) napisana w 776 r.n.e. Zawierałą m.in. jedną z najstarszych chrześcijańskich map świata. Mapa ta nie przetrwała do naszych czasów, ale przetrwało wiele jej kopii w zachowanych rękopisach. Rekonstrukcje mapy świata Beatusa z Liebany

Abu Ishaq Ibrahim ibn Muhammad al-Farisi al Istakhri - perski geograf, żył w X w. n.e. Niewiele o nim wiadomo poza 1 pracą Kitab al-masalik wa-al-mamalik i tym że osobiście spotkał się z Ibn Hawqal. Mapa świata al Istakhir

Mohammed Abul-Kassem ibn Hawqal - urodzony w Nisibis (obecnie Turcja), żył w X w.n.e. Arabski pisarz, geograf i kronikarz. Jego najbardziej znaną pracą jest napisana w 977 r.n.e. Surat al-Ardh. Był podróżnikiem, który opisywał wszystko co zobaczył. Spędził ostatnie 30 lat swego życia podróżując po Afryce i Azji. Jedna z jego podróży odbyła się 20° na południe od równika wschodniego wybrzeża Afryki. Jego opisy ziem które zwiedził były bardzo dokładne i pomocne dla ówczesnych podróżników. Mapa świata ibn Hawqal

Mahmud ibn Hussayn ibn Muhammad al-Kashgari był tureckim gramatykiem z XI wieku n.e. Ur. 1005 r.n.e. zmarł w 1102 r.n.e. w wieku 97 lat w Upal. Napisał pierwszy słownik języka tureckiego w 1072 r.n.e., który zawiera również pierwszą znaną mapę przedstawiającą ziemie zamieszkałe przez ludność turecką. Mapa świata al-Kashgari

Shen Kuo - (ur. 1031 r.n.e. – zm. 1095 r.n.e.) - chiński astronom, fizyk, matematyk, kartograf, filozof, urzędnik z okresu dynastii Song, wszechstronny naukowiec, mąż stanu. Jest autorem książki Notatki znad Strumienia Snów, która zawiera duży atlas Chin i innych krajów. W "Mengxi Bitan" (Notatki znad Strumienia Snów) z ok. 1088 opisał kompas magnetyczny i jego zastosowania w kartografii; była to pierwsza wzmianka o tym urządzeniu.

Guido of Pisa zm. 1169 r.n.e. Geograf z Pisy. W 1119 r.n.e. zaktualizował i wydał  Geographica, dzieło goegraficzne stworzone w VIII w. przez anonima z Ravenny. Księga poza tekstem zawierała m.in. mapy Włoch i świata, takiego jakim go znali starożytni Rzymianie. Mapa świata Guido of Pisa

Abu Abdullah Mohammed Ibn al-Sharif al-Idrisi - ur. 1100 r. w Ceucie w dzis. Hiszpanii, zm. 1166 r. – arabski kartograf, geograf i podróżnik żyjący na dworze króla Sycylii Rogera II.
W 1154 roku al-Idrisi stworzył wielką mapę świata zwaną Tabula Idrisiana (lub Tabula Rogeriana), o orientacji południowej. W swoich relacjach z podróży opisał też Polskę, lecz, jako że w niej nigdy nie był, pomylił ją z Czechami, opisując ją jako "kraj zewsząd otoczony górami". W roku 1152 miał także zapisać takie słowa o Polsce: "... jest krajem wiedzy i mędrców ar-Rum (rzymskich, co znaczyło chrześcijańskich) [...], Cracovia to jedno z ich miast, które zażywają szacunku, ponieważ przebywają w nich uczeni w dziedzinach nauk i religii ar-Rumii. Posiada liczne place targowe, ogrody i winnice." Stworzył srebrny globus dla króla Rogera z Sycylii. Jak wielu muzeumańskich geografów, także on dużo podróżował (włączając w to Europę), żeby zebrać dokładne informacje geograficzne. Mapa świata al-Idrisi

Ali ibn Musa ibn Sa'id al-Maghribi - (ur. 1213 r.n.e. - zm. 1286 r.n.e.), słynny geograf, historyk i kolekcjoner poezji. Urodził się w Alcalá la Realkoło Granady, dorastał w Marakeszu, studiował w Sewilli, mieszkał w Tunisie, Aleksandrii, Aleppo, Kairze i Jerozolimie. Był zapalonym podróżnikiem. Napisał m.in. Kitab al-Jughrafiya (Geography). Mapa świata ibn Sa'id

Gervase of Tilbury (ok. 1150 – ok. 1228 r.n.e.) - angielski nauczyciel prawa kanonicznego w Bolonii, który został później rektorem w Ebstorf. Jest znany jako autor historyczno-geograficzno-mitologicznej książki Otia Imperiala, napisanej w 1211 r. Niestety mapa, którą ten manuskrypt powinien zawierać, zaginęła. Jest uważany za autora mapy Ebstorf, choć nie  ma na to niepodważalnych dowodów.

Richard de Bello - prebenda z Lafford w Lincoln Cathedral około roku 1283, w 1305 został mianowany prebendą w katedrze Norton w Hereford. Nic pewnego nie wiadomo o jego działalności po 1313, i jest prawdopodobne, że wkrótce potem zmarł (1326 r.), pozostawiając swoją mapę w katedrze. Jest autorem mapy z Hereford

Pietro Vesconte - genuański kartograf i geograf. Był pionierem w tworzeniu portolanów. Jest uważany przez niektórych za pierwszego zawodowego kartografa, który regularnie podpisywał i opatrywał datą swoje prace. Pochodził z Genui ale większość, jeśli nie wszystkie, prac stworzył w Wenecji. Jego morskie mapy należą do jednych z najwcześniejszych dokładnych portolanów. Jest też twórcą dość dokładnych map wybrzeży północnej Europy (szczególnie Wielkiej Brytanii oraz Irlandii). Okres jego twórczości przypada na lata 1310-1330 n.e.

Ranulf Higden - (ok. 1280 - ok. 1363 r.n.e.) angielski kronikarz, benedyktyn z klasztoru St.Werburgh w Chester. Jest autorem manuskryptu Polychronicon, który był dość popularny w późnym średniowieczu, dzięki czemu zachowało się ponad 100 kopii tego manuskryptu. Manuskrypt zawiera dość szczegółową jak na tamte czasy mapę świata.

Abraham Cresques (?-1387 r.n.e.), żydowski kartograf z Palma de Mallorca, największego miast Balearów i wyspy Majorka. We współpracy ze swoim synem Jehudą Cresques opracował w 1375 r.n.e. Atlas Kataloński. Abraham poświęcił swoje życie sporządzaniu map oraz budowie zegarów, kompasów i innych rodzajów morskich instrumentów. Przy wykonywaniu niniejszego atlasu, szczególnie Katalońskiej Mapy Świata posłużono się dziełem słynnego podróżnika Marco Polo, który w latach 1271 – 1295 r.n.e. podróżował po Dalekim Wschodzie. Zostało to stwierdzone po porównaniu nazw miast chińskich. Ponadto zawarto tam wiele informacji gospodarczych, ekonomicznych i handlowych. W atlasie tym po raz pierwszy pojawia się też na mapach róża wiatrów. Atlas przbywa obecnie w Bibliotece Narodowej w Paryżu.

Albertinus de Virga - Wenecjanin, twórca mapy świata nazywanej De Virga (około 1411-1415 r. n.e.) oraz morskiej mapy rejonu Morza Śródziemnego z 1409 r.n.e.

Giovanni Leardo - wenecki kartograf, twórca serii map naściennych (stworzonych w latach 1442 - 1453 r.n.e.), które były oparte na wcześniejszych projektach kartograficznych. Wszystkie cztery mapy świata stworzone przez Giovanniego Leardo mają cechy zarówno ze schematów TO Isidora z Sewilli jak również mapy strefowej Macrobiusa. Zachowały się jedynie trzy egzemplarze "mappamundi" Giovanni Leardo (1448, 1452): w Wenecji, w Vicenzy i w AGS Library, University of Wisconsin - Milwaukee, WI, USA

Andreas Walsperger - niemiecki kartograf ur. w 1415 r.n.e. w Radkersburgu (data śmierci nieznana). W 1434 r.n.e. został mnichem w  klasztorze Św. Piotra w Salzburgu. Opuścił klasztor w 1442 r. Niewiele  wiadomo o jego późniejszym życiu, oprócz tego że w 1448/9 r.n.e. stworzył mapę świata w Konstanz (miasteczko uniwersyteckie na granicy niemiecko-szwajcarskiej).

Fra Mauro - (?-1460 r.n.e.), z pochodzenia Wenecjanin, kameduła z wyspy Murano w pobliżu Wenecji, wybitny kartograf. Twórca przechowywanej do dziś w Wenecji mapy świata, stworzonej dla króla Portugalii Alfonsa V, która obrazuje horyzont geograficzny mieszkańców Europy w połowie XV w. Inspiracje przy tworzenia mapy czerpał prawdopodobnie z chińskiej geografi, która w tamtym czasie przewyższała pod względem znajomości świata geografię i kartografię europejską.

Pedro Reinel - (? - ok. 1542 r.n.e.), portugalski kartograf, autor najstarszej znanej podpisanej portugalskiej mapy morskiej typu portolan. Razem ze swoim synem Jorge Reinelem i Lopo Homemem uczestniczył w powstaniu słynnego Miller Atlas (1519 r.n.e.). Jego mapa Atlantyku z 1504 r.n.e. jest najstarszą znaną mapą morską z naniesioną skalą z szerokościami geograficznymi. Na tej mapie również po raz pierwszy przedstawiono różę wiatrów z wyraźnie nakreśloną fleur-de-lys (dekoracyjny wzór w kształcie stylizowanej lili).

Henricus Martellus (Heinrich Hammer, Henricus Martellus Germanus) - (? - ok. 1542 r.n.e.), pochodzący prawdopodobnie z Nuremburga niemiecki kartograf, pracował razem z Francesco Rosellinim we Włoszech (Florencja) w latach 1480-1496, jest autorem wielu ważnych map i manuskryptów. Jego mapa świata (ok. 1489 r.) pokazywała świat jaki znali europejczycy tuż przed sławną wyprawą Krzysztofa Kolumba w 1492 r. Jest uważany za kartografa łączącego (oczywiście w zakresie kartografii) epokę późnego średniowiecza z epoką renesansu i nowych odkryć. Uważa się że jedna z kopii jego mapy trafiła w ręce Martina Behaima i zainspirowała go do stworzenia jego słynnego globusa z 1492 r. inna kopia trafiła prawdopodobnie w ręce samego Krzysztofa Kolumba.

Hartmann Schedel -  (ur. 13 lutego 1440 w Norymberdze, zm. 28 grudnia 1514 tamże) – niemiecki lekarz, humanista i historyk. Autor Kroniki świata wydanej w 1493 roku w Norymberdze. W wolnych od praktyki lekarskiej chwilach, gdzieś od 1487 r. Hartmann Schedel zaczął pisać książkę swojego życia - Kronikę Świata - Liber cronicarum (Napisana i wydana wspólnie z: Michał Wolgemut, Wilhelm Pleydenwurff, Sebald Shreyer oraz Sebastian Kamermaister a wydrukowana u Antoniego Kobergera). Liber cronicarum – inkunabuł wydany w 1493 r. w norymberskiej oficynie wydawniczej Antoniego Kobergera z drzeworytniczymi ilustracjami pochodzącymi z pracowni Michała Wolgemuta i tekstem napisanym przez Hartmanna Schedla. Treścią Kroniki świata jest historia od stworzenia świata (wg biblijnej Księgi Rodzaju) doprowadzona niemal do momentu wydania. Kronika Świata jest najbardziej ilustrowaną książką XV w.

Amerigo Vespucci-  (ur. 9 marca 1454 we Florencji, zm. 22 lutego 1512 w Sewilli) – włoski kupiec, nawigator i podróżnik morski. Za młodu był agentem domu bankowego sławnego, potężnego florenckiego rodu Medyceuszów. W 1492 roku Amerigo Vespucci opuścił rodzinną Florencję i udał się do Sewilli w Hiszpanii. Wysłał go tam sam Medyceusz, gdyż w Hiszpanii kwitł handel, a to między innymi dzięki dalekomorskim podróżom Hiszpanów i żeglarzy, pracujących dla hiszpańskich władców. Jednym z poważniejszych zadań kupieckich Vespucciego w Sewilli było wyposażenie we wszystko co niezbędne drugiej i trzeciej wyprawy Kolumba.
Vespucci pracował na usługach Hiszpanów i Portugalczyków. W 1500 przyłączył się do wyprawy Vicenta Pinzona, podczas której odkrył ujście Amazonki i zbadał wybrzeże Brazylii do 6° szerokości geograficznej południowej. Pewne jest że w latach 1500–1501 uczestniczył – jako przyrodnik i kartograf – w hiszpańskiej ekspedycji żeglarzy Alonso de Ojeda i Juana de Cosa. Dopłynęli oni do półwyspu Guajira, znajdującego się w zachodnim krańcu obecnej Wenezueli. W czasie jej trwania już samodzielnie dotarł do Amazonki, zbadał wybrzeże Brazylii, dopłynął do ujścia rzeki Orinoko i zawrócił do Kadyksu. W latach 1501-1502 na okręcie portugalskim opłynął brzegi Brazylii. Od 1503 r. zaczęły się ukazywać drukiem listy Vespucciego wraz z barwnymi opisami poznanych krajów. Tłumaczone na wiele języków, zyskały mu tak dużą popularność, iż powszechnie jego, a nie Kolumba, zaczęto uważać za odkrywce Ameryki, a nowy ląd nazwano od jego imienia. Vespucci pracował też dla króla Portugalii. W latach 1501-1502 pełnił funkcję kosmografa podczas portugalskiej wyprawy do wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej, od ujścia Magdaleny do Bahia Blanca. Zbadał znaczną część wschodniego wybrzeża Ameryki Południowej. Opisał odkrycie rzek Rio de Janeiro i Rio de la Plata oraz Patagonii i Georgii Południowej. To właśnie podczas tej podróży Amerigo - w odróżnieniu od Krzysztofa Kolumba, który sądził, że dotarł do Indii - uznał odwiedzone tereny za nieznany wcześniej kontynent.

Francesco Nicolo do Berlinghieri-  (1440 r.n.e. - 1501 r.n.e.)urodzony we Florencji włoski kartograf, opublikował w 1482 r.n.e. nowe wydanie map Ptolemeusza - 26-arkuszową mapę świata zatytułowaną Septe Giornate della Geographia di Francesco Berlinghieri ("Siedem Dni Geografii"). Na dwóch z nich pokazano terytorium Polski. Jest to jedna z pierwszych map Ptolemeusza wydanych drukiem (druk wykonał Nicolaus Laurentii, znany również jako Niccolò Tedesco)

Mikołaj z Kuzy, Kuzańczyk właściwie Nicolaus Krebs (1401-1464), filozof i teolog niemiecki. 1432 aktywny uczestnik soboru w Bazylei. Kardynał od 1448, otrzymał 1450 biskupstwo w Brixen. Mikołaj z Kuzy wywarł znaczący wpływ na myśl filozoficzną renesansu (np. panteizm G. Bruna). Zasłużył się też na polu matematyki i nauk przyrodniczych - rozważał np. zagadnienie kwadratury koła i wartości liczby π, przedstawił wiele ważnych spostrzeżeń astronomicznych, około 1450 wykonał mapę Europy Środkowej przynoszącą m.in. informacje na temat ziem polskich.  Została ona wydana w roku 1491 w Eichstätt w Bawarii. Korzystał z niej Marcus Beneventanus (ok. 1465-1524) do opracowania swojej mapy załączonej jako tabula moderna do rzymskiego wydania "Geografii" Ptolemeusza z 1507 r. Jest to pierwsza drukowana mapa z nazwami "Polonia", "Lithuania" i "Russia" w tytule oraz pierwsza, która powstała w wyniku współpracy Beneventanusa z Bernardem Wapowskim, wielkim polskim kartografem.

Martin Behaim (ur. 6 października 1459 w Norymberdze, zm. 29 lipca 1507 w Lizbonie) – niemiecki geograf, nawigator i kosmograf. Około 1484 zamieszkał w Lizbonie (mieszkał tam wtedy Krzysztof Kolumb). W 1490 wrócił do rodzinnej Norymbergi, gdzie w roku 1492 skonstruował globus przed odkryciem Kolumba. Kolumb wrócił na początku 1493 i wiadomość o odkryciu lądu na zachodzie, a tym samym prawdopodobieństwa kulistości planety, rozeszła się dużo później niż stworzenie globusa przez Behaima.Na globusie umieszczone jest Cipangu (wczesna nazwa Japonii) na wysokości Afryki, a Atlantyk jest nieproporcjonalnie wąski, podobnie jak sugerował to Kolumb. Nie jest jasne, czy Behaim miał wpływ na Kolumba, albo czy współpracowali podczas pobytu w Lizbonie. Istnieją przypuszczenia, że Behaim był nauczycielem innego wielkiego podróżnika owych czasów, Portugalczyka Ferdynanda Magellana. Odrestaurowany globus Behaima jest wystawiony w Norymberdze w German National Museum i jest to najstarszy znany zachowany przedmiot tego typu na świecie. Mapa jest narysowana jako morski wykres, przedstawiający w sumie 1100 lokalizacji geograficznych, choć nie pojawiają się współrzędne. Globus ten nazywany jest Erdapfel (Earth Apple).

Henryk Żeglarz , port. Dom Henrique o Navegador (ur. 4 marca 1394 w Porto, zm. 13 listopada 1460 w Sagres) – infant, trzeci syn króla Portugalii Jana I Dobrego i Filipy Lancaster. Uważany za twórcę portugalskiego imperium kolonialnego. W 1415 otrzymał tytuł księcia Viseu i pana Covilhã, a w 1417 został wielkim mistrzem Zakonu Rycerzy Chrystusa. Uważany jest za patrona rozwoju floty portugalskiej i odkryć geograficznych, założyciela uniwersytetu w Lizbonie oraz szkoły kartografii i astronomii w Sagres, uznawanej za pierwszą akademię morską na świecie. Przypisuje mu się także wynalazek karaweli, choć nie ma na to bezpośrednich dowodów. Przydomek Żeglarz nadano mu kilkaset lat po jego śmierci, chociaż nigdy nie pływał na statkach.W pierwszej połowie XV wieku to on stał się głównym inicjatorem i organizatorem portugalskich wypraw odkrywczych. Dla wyłączenia z handlu muzułmańskich kupców z Afryki Północnej organizował w latach 1418-1420 wyprawy wzdłuż zachodnich wybrzeży Afryki.